Tips voor grottenstad Vardzia in Georgië

Vardzia is een must visit tijdens je rondreis door Georgië. Deze eeuwenoude grottenstad is uitgehouwen in een enorme rotswand en bestaat uit honderden ruimtes die met elkaar verbonden zijn door smalle gangen en tunnels. Tijdens je bezoek wandel je langs oude woningen, voorraadkamers, wijnkelders en kerken, terwijl je tegelijkertijd uitkijkt over de ruige vallei van de Mtkvari-rivier. In dit artikel vertel ik je alles wat je moet weten over een bezoek aan Vardzia, inclusief de geschiedenis, de mooiste plekken in het complex en praktische tips.

Wat is Vardzia?

Vardzia is een middeleeuwse grottenstad in de regio Samtskhe-Javakheti in het zuiden van Georgië. Het complex is gebouwd in een rotswand van ongeveer 900 meter lang en bestond ooit uit meerdere verdiepingen vol kamers, kerken en tunnels. Vardzia functioneerde als een complete stad en speelde een belangrijke rol in het politieke, culturele en religieuze leven van Georgië. Er waren zelfs leidingen en kanalen aangelegd om water door het complex te vervoeren. Daarnaast beschikte de grottenstad over voorraadkamers, bakkerijen, wijnkelders en een apotheek. Hierdoor konden de bewoners langere tijd vrijwel volledig zelfstandig in Vardzia leven. Tegenwoordig zijn nog honderden uitgehouwen ruimtes bewaard gebleven en kun je een deel daarvan bekijken. 

De geschiedenis van Vardzia

De bouw van Vardzia begon in de twaalfde eeuw onder koning Giorgi III en werd later voortgezet onder zijn dochter, koningin Tamar. Vardzia werd gebouwd als bescherming tegen invasies en groeide uit tot een belangrijk kloostercomplex. De grotten waren oorspronkelijk afgesloten door een buitenwand, waardoor het hele complex vanaf afstand onzichtbaar was. In 1283 werd Vardzia echter getroffen door een zware aardbeving. Een groot deel van de buitenste rotswand stortte hierbij in, waardoor veel ruimtes die oorspronkelijk diep in de berg verborgen lagen ineens zichtbaar werden. De grottenstad werd daarna gedeeltelijk hersteld, maar liep in de eeuwen daarna opnieuw schade op door aanvallen en plunderingen. 

Het oorspronkelijke complex bestond waarschijnlijk uit ruim 600 uitgehouwen ruimtes, verspreid over maximaal dertien verdiepingen. Tegenwoordig zijn nog 242 grotten geheel of gedeeltelijk bewaard gebleven.

Wat kun je zien in de grottenstad?

Tijdens je bezoek aan Vardzia volg je een route langs verschillende delen van de grottenstad. Je wandelt via stenen trappen, smalle paadjes en donkere gangen steeds verder omhoog langs de rotswand. Onderweg kun je onder andere oude woonruimtes, opslagkamers, wijnkelders en plekken bekijken waar vroeger monniken leefden. Juist doordat je de ruimtes zelf in kunt lopen, krijg je een goed beeld van hoe uitgebreid Vardzia ooit moet zijn geweest.

Een van de leukste onderdelen van een bezoek aan Vardzia is het verkennen van de smalle tunnels die de verschillende verdiepingen en ruimtes met elkaar verbinden. Sommige gangen zijn laag, donker en behoorlijk steil, waardoor het bezoek soms bijna aanvoelt als een klein avontuur. Tussendoor kom je steeds weer uit bij openingen in de rotswand, vanwaar je uitkijkt over de Mtkvari-rivier en de omliggende bergen.

Het complex is nog altijd een klooster

Hoewel de grottenstad tegenwoordig vooral als historische bezienswaardigheid wordt bezocht, is het nog altijd een actief klooster. Een kleine gemeenschap van monniken woont en leeft nog steeds in een afgesloten deel van het complex. De centrale kerk in het complex, die je ook van binnen kunt bewonderen, wordt daardoor nog steeds voor religieuze diensten gebruikt. Binnen vind je verschillende fresco’s uit de twaalfde eeuw, waaronder afbeeldingen van koning Giorgi III en koningin Tamar. Houd er rekening mee dat je bij het betreden van de kerk je schouders en knieën moet bedekken. 

Praktische tips voor een bezoek aan Vardzia in Georgië

Een goede voorbereiding is het halve werk. Hier vind je alle praktische informatie die je nodig hebt voordat je de grottenstad bezoekt.

Hoeveel kost een bezoek aan Vardzia?

Een entreeticket voor Vardzia kost 15 GEL per persoon, wat neerkomt op ongeveer €5. Voor 15 GEL (€5) meer kun je ook een audiogids huren. Dat is zeker het overwegen waard als je Vardzia zonder gids bezoekt, omdat er in het complex zelf maar weinig informatieborden staan. Vanaf de entree rijdt daarnaast voor 2 GEL (€0,60) een minibus omhoog naar het begin van de grottenstad. Hierdoor hoef je het eerste stuk niet zelf omhoog te lopen. Wij kozen er echter wel voor om dat eerste stuk zelf te lopen en het viel hartstikke mee.

Heb je een gids nodig in Vardzia?

Je kunt de grottenstad prima zonder gids bezoeken. Er loopt een route door het complex en bij de belangrijkste plekken staan nummers die bij de audiogids horen. Wil je meer begrijpen van de geschiedenis en de functie van de verschillende ruimtes, dan is de audiogids wel een waardevolle toevoeging. Zonder uitleg zie je namelijk niet altijd waarvoor de grotten vroeger werden gebruikt.

Wat zijn de openingstijden?

Vardzia is het hele jaar door dagelijks geopend, maar de openingstijden verschillen per seizoen. Van mei tot en met september kun je de grottenstad tussen 10:00 en 19:00 uur bezoeken. In het voor- en najaar sluit Vardzia meestal om 18:00 uur en tijdens de wintermaanden om 17:00 uur. Controleer voor je bezoek altijd nog even de actuele openingstijden, aangezien deze tussentijds kunnen veranderen.

Hoeveel tijd heb je nodig voor Vardzia?

Trek ongeveer twee tot drie uur uit voor een bezoek aan Vardzia. Daarmee heb je voldoende tijd om rustig door de grotten, tunnels en kerken te wandelen en onderweg van het uitzicht te genieten. Hoe lang je precies nodig hebt, hangt af van hoeveel ruimtes je bekijkt en of je gebruikmaakt van een gids of audiogids. Houd er rekening mee dat je behoorlijk wat trappen loopt en op sommige plekken door smalle doorgangen moet klimmen.

Hoe kom je het beste bij Vardzia?

De makkelijkste manier om Vardzia te bezoeken is met een huurauto. Vanuit Akhaltsikhe rijd je in ongeveer een uur naar de grottenstad en vanuit Borjomi doe je er ongeveer twee uur over. Wij bezochten Vardzia tijdens onze roadtrip door Georgië en konden ons bezoek daardoor gemakkelijk combineren met andere bezienswaardigheden in de regio. Bij de ingang van het complex vind je een parkeerplaats waar je de auto kunt achterlaten.

Het is mogelijk om Vardzia met het openbaar vervoer te bereiken, maar je bent hiermee minder flexibel. Vanuit Akhaltsikhe rijden marshrutka’s (gedeelde busjes) naar Vardzia, al vertrekken deze maar een beperkt aantal keer per dag. Informeer daarom bij het busstation naar de actuele vertrektijden en controleer ook meteen hoe laat de laatste marshrutka terugrijdt. 

Is Vardzia goed toegankelijk?

Vardzia is helaas niet geschikt voor mensen die slecht ter been zijn of gebruikmaken van een rolstoel. De route loopt over ongelijke stenen, smalle trappen en soms steile doorgangen. Ook moet je regelmatig bukken of een stukje klimmen om door de tunnels te komen. 

Eten en drinken in de buurt

Rondom de parkeerplaats en de ingang van Vardzia vind je wat cafés en restaurants waar je voor of na je bezoek iets kunt eten of drinken. Ook zijn hier toiletten aanwezig. In de grottenstad zelf zijn geen voorzieningen, dus neem zeker tijdens warme dagen voldoende water mee. Wil je uitgebreid lunchen, dan kun je dit ook doen bij een van de restaurants of guesthouses in de directe omgeving.

Heb jij nog vragen over bovenstaande tips voor grottenstad Vardzia in Georgië? Laat het me vooral weten in een reactie hieronder! Of lees mijn artikel over de ideale reisroute door Georgië voor alle inspiratie.