Het Batang Ai National Park is een van de beste plekken op Borneo en tevens de enige plek in de provincie Sarawak om orang-oetans in het wild te zien. Dankzij de zeer afgelegen ligging in de jungle vind je hier zelfs de hoogste concentratie wilde orang-oetans van Centraal-Borneo. Maar dat niet alleen: het park staat bekend om de oudste nederzettingen van de Iban-stam, ook wel de koppensnellers genoemd. Tijdens een 3-daagse tour maak je kennis met beide werelden waarbij je een aantal dagen bij de Iban spendeert en tijdens hikes op zoek gaat naar de bijzondere orang-oetan. Wij bezochten het Batang Ai National Park tijdens onze geweldige rondreis met Van Verre en in dit artikel lees je al mijn tips!
Het leefgebied van de Iban-stam
Het Batang Ai National Park is met zijn 240 vierkante kilometer het grootste beschermde gebied in de regio Sarawak. Slechts een deel daarvan is geopend voor toeristen om het park grotendeels te beschermen. Het behoud en beheer is in handen van de Iban-gemeenschappen in het gebied, die ook wel ‘koppensnellers’ worden genoemd. Deze naam hebben ze gekregen omdat ze in het verleden hoofden afsneden van personen uit andere gemeenschappen en dit meenamen als trofee. Vaak was dit onderdeel van een ceremonie en het hoofd werd daarna gebruikt voor verschillende rituelen. Verder leefden de Iban vooral van jagen en verzamelen. Tegenwoordig snijden ze geen hoofden meer af en leven ze vooral van landbouw. Je zult dan ook veel rubber- en peperplantages tegenkomen in het Batang Ai National Park.
Orang-oetans in het Batang Ai National Park
Wilde orang-oetans komen enkel nog voor op Sumatra en op Borneo en de kans is relatief groot om deze bijzondere primaten te zien tijdens je bezoek aan het Batang Ai National Park. Hier leeft immers een populatie van zo’n 1.000 orang-oetans die door het park worden beschermd. Het zien van orang-oetans wordt echter niet gegarandeerd, want ze laten zich niet zo gemakkelijk zien en verstoppen zich meestal zodra ze mensen zien. Het voordeel is echter dat orang-oetans enorm van fruit houden, waarbij durian hun favoriete fruit is. Gezien de Iban-gemeenschappen veel fruit verbouwen, komen orang-oetans regelmatig in de buurt van de dorpen. Tijdens verschillende wandelingen weten de gidsen precies waar de meeste fruitbomen zich bevinden. Dit verhoogt de kans om orang-oetans te zien. Ook wij hadden het geluk om 2 wilde orang-oetans te zien tijdens een hike!
Overigens zijn orang-oetans niet de enige apensoorten die je kunt zien in het Batang Ai National Park. Zo leven hier ook gibbons en langoeren, wederom twee primaatsoorten. De kans dat je deze apen spot is echter kleiner, want deze laten zich nog minder snel zien. Daarnaast heb je kans verschillende soorten neushoornvogels te zien die hier vrij groot en kleurrijk zijn, net als muntjakken (herten) en wilde zwijnen.
Hoe bezoek je het Batang Ai National Park?
Het Batang Ai National Park kan je enkel bezoeken met een georganiseerde tour van minimaal 3 dagen / 2 nachten. Het is vrijwel onmogelijk om met het openbaar vervoer het park te bereiken en je mag geen enkele wandeling maken zonder gids. Een tour is dus the way to go! Er worden verschillende tours aangeboden, variërend van 3 tot 6 dagen. Wij kozen zelf voor een 3-daagse tour, waarbij onze dagen gevuld waren met prachtige bootritten, mooie wandelingen en heerlijk eten. Hieronder lees je alles wat je moet weten over de 3-daagse tour naar het Batang Ai National Park.
Kies voor een tour met Borneo Adventure
Er zijn een aantal aanbieders voor tours naar het Batang Ai National Park. Wij maakten een rondreis met Van Verre en zij boeken standaard een tour met Borneo Adventure, waar we een erg goede ervaring mee hebben. Bij Borneo Adventure wordt alles tot in de puntjes geregeld en wij vonden onze tour een ideale mix tussen avontuur en ontspanning. Bovendien slaap je bij Borneo Adventure in een prachtige lodge, midden in de jungle aan een rivier en tegenover een Iban-dorp. De lodge is erg comfortabel en het eten wordt goed verzorgd. Bovendien wordt de Iban-gemeenschap flink betrokken bij de lodge. Zo verzorgen zij het eten, doen ze de schoonmaak en besturen zij de boten. Borneo Adventure werkt al 30 jaar samen met de Iban en de gidsen kennen iedereen uit de gemeenschap, wat de ervaring specialer maakt. Een 3-daagse tour is inclusief:
- Overnachtingen
- Al het vervoer
- Alle maaltijden: ontbijt, lunch en diner
- Alle activiteiten (hikes, boottochten, ontmoeting met de Iban-stam)
- De gidsen
Beschrijving van de 3-daagse tour door het Batang Ai National Park
Benieuwd wat je kan verwachten van een tour naar het Batang Ai National Park? Hieronder vind je een dag-tot-dagbeschrijving van de 3-daagse tour die wij deden.
Dag 1: vertrek vanuit Kuching & aankomst bij de lodge
Je wordt ‘s ochtends vroeg bij je hotel in Kuching opgehaald en met medereizigers rijd je in zo’n 4 tot 5 uur richting het Batang Ai stuwmeer. Gezien het een lange rit is (neem genoeg water mee), maak je onderweg 2 stops. Eerst bezoek je een grote markt waar de gidsen hun verse inkopen doen, daarna stop je ergens voor een heerlijke lunch. Eenmaal bij het stuwmeer aan te zijn gekomen, stap je over op een smalle longtailboot en vaar je in 1,5 uur richting de Nanga Sumpa Lodge. De bootreis is werkelijk prachtig, waarbij je het eerste deel over een groot meer vaart en vervolgens de rivier opgaat. De rivier wordt alsmaar smaller en ondieper, en op sommige stukken moeten ze zelfs met peddels aan de slag. Hier voel je al dat je diep in de jungle bent.
De Nanga Sumpa Lodge is je slaapplek voor de komende 2 nachten. Bij aankomst kan je even bijkomen van de lange reisdag en is het tijd om in te checken bij je kamer. Wij gingen na het inchecken nog op pad om een mooie wandeling te maken, waarbij we een rivier meerdere keren doorkruisten en genoten van de prachtige omgeving. Na zo’n 30 minuten wandelen, zagen we ineens 2 wilde orang-oetans in de bomen slingeren. Een onverwachte maar fantastische ervaring! Nadat we een tijdje hebben staan kijken, keerden we om en liepen we via wederom een mooie route terug naar de lodge. In de avond stond er een diner voor ons klaar en brachten we een bezoek aan de Iban-gemeenschap. Hier ontmoetten we de leider van de stam en kregen we allerlei interessante verhalen te horen onder het genot van zelfgestookte rijstwijn.
Dag 2: een dag vol avontuur
De volgende ochtend word je gewekt met een fijn ontbijt en begin je aan de eerste hike van de dag. Je zal in de ochtend een aantal uur wandelen, waarbij de vegetatie regelmatig verandert. Tijdens deze wandeling heb je wederom kans om orang-oetans te spotten, maar wij zagen ze zelf helaas niet. Vervolgens stap je in een longtailboot en maak je een mooie tocht over de rivier. De tocht brengt je uiteindelijk naar een fantastische waterval waar je in de poel een verfrissende duik kan nemen. Terwijl je geniet van dit ontspannen moment, maakt de Iban-stam een heerlijke BBQ lunch voor je klaar op traditionele wijze. Erg lekker en mét een waanzinnig uitzicht op de omgeving.
Na de lunch maak je wederom een hike van een aantal uur om op zoek te gaan naar orang-oetans, maar je leert ook meer over de verschillende flora en fauna. Vervolgens stap je weer in de boot en keer je terug naar de lodge, waar je genoeg tijd hebt om te relaxen. Neem een duik in de rivier, lees een boek op een van de ligstoelen of pak je verrekijker erbij en probeer vanaf de lodge dieren te spotten. Je eindigt de avond met een uitgebreid diner.
Dag 3: terug naar de bewoonde wereld
Op de laatste dag doe je in principe niks meer, want je hebt een lange rit voor de boeg die je weer terug naar Kuching brengt. Na het ontbijt stap je in de boot en vaar je weer in een kleine 2 uur terug naar de pier aan het Batang Ai-stuwmeer. Vervolgens stap je in het busje voor een rit van 4 tot 5 uur. Onderweg maak je een lunchstop bij dezelfde plek als op de eerste dag en rijd je daarna rechtstreeks terug naar Kuching. Hier kom je aan het einde van de middag weer aan!
Je kunt ook meegaan op een 4-daagse (3 nachten) tour. Daarbij slaap je 1 nacht in de Nanga Sumpa Lodge en volg je de eerste 2 dagen hetzelfde programma, maar aan het einde van dag 2 reis je door naar de Lubok Kasai Jungle Lodge waar je vervolgens nog 2 nachten slaapt. Deze lodge ligt nog dieper in de jungle en is nog meer afgelegen van de bewoonde wereld. Deze lodge is een stuk primitiever, zonder elektriciteit/licht. Deze tour is dus wat avontuurlijker en moet ongetwijfeld ook een fantastische ervaring zijn.
Wat kan je verwachten van de lodge in het Batang Ai National Park?
Als je de 3-daagse tour met Borneo Adventure boekt, dan slaap je 2 nachten in hun eigen lodge. De lodge heeft een fantastische ligging aan de snelstromende rivier. Als je een brug oversteekt, kom je meteen uit bij het dorp van de Iban die met z’n allen in een longhouse wonen. Dit is een zeer lang huis waar bijna de gehele gemeenschap woont, allemaal in aparte kamers. In deze specifieke longhouse wonen ruim 20 families. Ze hebben allen een eigen kamer binnen de longhouse, maar delen gemeenschappelijke ruimtes. Heel interessant!
De lodge biedt verschillende kamers aan. De meest luxe optie is een privékamer met eigen badkamer (wc + koude douche). Het bed is comfortabel en je slaapt onder een klamboe, zodat je geen last hebt van insecten. Ook heb je een ventilator in de kamer voor wat verkoeling. Het is simpel, maar goed te doen voor 2 nachten (handdoeken + beddengoed zijn inclusief). Wil je kosten besparen? Dan kies je voor een gedeelde kamer met gedeeld sanitair. Relaxen doe je op de algemene veranda van de lodge, met uitzicht op de rivier. Hier staan genoeg tafels, ligstoelen & bankjes om te relaxen. Dit is ook de plek waar je eet en elkaar ontmoet voordat je aan een hike begint. De lodge is in 2020 volledig gerenoveerd en dat zie je terug!
Bij de lodge kan je continu jouw waterfles bijvullen, want er staan grote tanks met drinkbaar water. Je hoeft dus niet al te veel water mee te nemen, enkel voor de heenreis. Ook goed om te weten: in de lodge is geen wifi noch bereik, maar dat vond ik juist fijn. Zo ben je echt even ver weg van de bewoonde wereld. Wel heeft de lodge elektriciteit, dus je kunt prima jouw camera of mobiel opladen.
Waar verblijf je voor en na je trip?
Vrijwel iedereen verblijft voor en na een tour naar het Batang Ai National Park in de stad Kuching, de hoofdstad van de provincie Sarawak op Maleisisch Borneo. Kuching is een fijne stad met een aantal toffe bezienswaardigheden. Bovendien is het een goede uitvalsbasis om ook andere plekken te ontdekken in de provincie, zoals het Bako National Park. Dit park ligt op steenworp afstand van Kuching, op nog geen 45 minuten rijden, en is de thuishaven van de ernstig bedreigde neusaap. Deze primatensoort komt enkel voor op Borneo en in het Bako National Park heb je veel kans ze te spotten.
Wij sliepen voor en na onze trip naar het Batang Ai National Park in het Theatre Hotel in Kuching en dat is een dikke aanrader. Het hotel is relatief nieuw en is gevestigd in een oude bioscoop in het centrum van de stad, waardoor je zo gemakkelijk naar alle restaurants loopt. De kamers zijn erg modern, luxe en stijlvol ingericht. Daarnaast biedt het hotel een zwembad en een restaurant. Een kamer boek je al vanaf €51 per nacht inclusief ontbijt. Een enorme aanrader!
Wat neem je mee naar het Batang Ai National Park?
Voor het Batang Ai National Park pak je het beste een dagrugzak in voor 3 dagen en laat je jouw grote bagage in Kuching achter. Een grote koffer past niet in de longtailboot en een grote backpack is ook niet heel handig. Neem (luchtige) kleding mee voor 3 dagen waar jij je fijn in voelt en wat ook praktisch is om in te wandelen in de jungle. Zelf had ik zowel een korte als een lange, luchtige broek mee. Daarnaast zijn waterschoenen heel belangrijk. Je moet de rivier vaker oversteken en zonder waterschoenen is dit erg pijnlijk over de vele stenen. Waterschoenen kan je overigens ook onderweg kopen bij de eerste stop. Hier heb ik zelf ook goede wandelschoenen gescoord voor slechts €3.
Dit moet je verder meenemen:
- Muggenspray
- Goede wandelschoenen
- Zwemkleding
- Waterfles(sen)
- Zonnebrand
- Pet/hoed
- Toiletspullen
- Een wc-rol
- Regenjas/poncho
- Optioneel: verrekijker
- Optioneel: camera (met zoomlens)
Wat is de beste reistijd voor het Batang Ai National Park?
Tours naar het Batang Ai National Park gaan het hele jaar door, maar de beste reistijd is tussen maart en oktober. Dit is officieel het droge seizoen, hoewel er in het regenwoud natuurlijk gedurende het hele jaar regen valt. De piekmaanden qua toerisme zijn juli en augustus, dus het is essentieel om in deze periode ruim van tevoren de tour te boeken gezien de tours snel vol raken. De beste reistijd is van april tot juni en september + oktober, wanneer het relatief droog is en het niet al te druk is. Wij waren hier zelf begin december en wij hadden enorm veel geluk met het weer. Normaal gesproken heb je in deze periode veel kans op regen, maar wij hebben slechts 1 bui gehad in de avond. Daarnaast waren we op de 2e dag de enigen in de lodge, waardoor de ervaring nog specialer was.
Wel is het goed om te weten dat de luchtvochtigheid het hele jaar door erg hoog is, zo tussen de 70% en 90%. Veel zweten zal je dus ongetwijfeld doen, met daarbij hoge temperaturen rond de 30 graden.
Bescherming van het Batang Ai National Park
Het park is onderdeel van het Heart of Borneo initiatief, een organisatie die verantwoordelijk is voor het behoud van de biodiversiteit van Borneo. Daarnaast worden er onderzoeken gedaan naar orang-oetans en zijn er plannen om de beschermingszone uit te breiden, zodat de orang-oetans nog meer beschermd gebied hebben. De afgelopen jaren is de populatie orang-oetans dan ook gegroeid. Batang Ai National Park zet zich daarnaast in om de lokale Iban-gemeenschappen in het regenwoud te betrekken bij het beheer. Ook Borneo Adventure is hier druk mee bezig.
Heb jij nog vragen over een bezoek aan het Batang Ai National Park op Maleisisch Borneo? Laat het me vooral weten in een reactie hieronder! Of keer terug naar al mijn tips voor Maleisië voor meer inspiratie en uitgebreide reisgidsen.
